Freek van Leeuwen

Voor bewezen diensten deel 4

Met herinneringen van Martin Mooij en
een nawoord van Kornee van der Haven

In Atlantische Legenden (Leiderdorp 1960) ontleedt Freek van Leeuwen vlijmscherp de mythes van de moderne Westerse samenleving. De dichter zoekt antwoorden op de vraag waarom de moderne mens alleen nog maar kan dromen van een betere wereld in de vorm van één groot consumptieparadijs. De ziektes en verslavingen van het Westen die Van Leeuwen analyseert – wapenindustrie, technologie, consumptiedwang – doen anno 2011 opmerkelijk actueel aan. Zowel de verzen van de dichter als zijn geheimzinnige ‘psychogrammen’ waarmee de bundel is geïllustreerd, zetten ook de hedendaagse lezer aan tot nadenken over zichzelf en de wereld om hem heen.

Freek van Leeuwen (1905-1968) schreef zijn eerste gedichten als onderbetaald arbeider in een Leidse conservenfabriek. Hierin deed hij verslag van de armoede en ellende in veel arbeidersgezinnen omstreeks 1930. Met de opkomst van het nazisme volgde een lang stilzwijgen. In 1954 verhuisde Freek van Leeuwen naar een huisje in de Leiderdorpse polder, waar hij de pen weer opnam en zijn Atlantische Legenden schreef. Slechts een paar vrienden en bekenden bezochten de dichtende kluizenaar en lazen zijn nieuwe poëzie. Zijn ideaal van een vrije samenleving zonder uitbuiting en onderdrukking bleek nog springlevend. Met deze heruitgave verschijnt het gedicht na ruim vijftig jaar alsnog voor een groter publiek.

Herinneringen aan Freek van Leeuwen, van Martin Mooij (oprichter Poetry International) die Van Leeuwen in de jaren vijftig herontdekte, completeren deze publicatie. Literatuur- en cultuurhistoricus Kornee van der Haven schreef een nawoord over de politieke en historische achtergronden van het werk van Van Leeuwen.

ISBN 9789067282611
NUR 306
102 pagina’s
EUR 15,00
Bestellen

Ad den Besten

Met een inleiding van Chrétien Breukers

Voor bewezen diensten 3

Ad den Besten (Utrecht 1923) is een Nederlands dichter, essayist en uitgever van poëzie. Tussen 1950 en 1972 voerde hij de redactie over de poëziereeks de Windroos, waarin dichters als Gerrit Kouwenaar, Remco Campert en Simon Vinkenoog debuteerden.

Den Besten is de drijvende kracht achter het Liedboek voor de Kerken uit 1973, een werk dat nog steeds wordt gebruikt. Voor zijn vertalingen van Hölderlin, verschenen in 1988, kreeg hij in 1989 de Martinus Nijhoffprijs, de hoogste vertaalprijs van Nederland.

Maar Den Besten is ook dichter, iets wat bij zoveel activiteiten wel eens naar de achtergrond is gedrongen. Elke avond wordt het vroeger laat, het derde deel uit de reeks Voor bewezen diensten bevat de beste verzen uit zijn kleine, maar waardevolle oeuvre. Den Besten zei over zijn dichtwerk: "Een intensieve omgang met andermans werk, als redacteur en docent, blokkeerde het eigen werk. Vooral als docent, toen ik me langere periodes achter elkaar bezighield met het werk van klassieke dichters, kreeg ik het idee: 'Waarom zou ik zelf nog gaan schrijven?'"

Paul Rodenko zag het, terecht, anders: "(...) Den Besten echter de sprong gedaan [die] hem tot een dichter maakt die een eigen en niet onbelangrijke plaats in de moderne poëzie inneemt."

Chrétien Breukers (Leveroy 1965) is dichter, uitgever en hoofdredacteur van De Contrabas (www.decontrabas.com). Zijn meest recente bundel is Tongebreek & Niemendal (2008). In 2006 verscheen zijn succesvolle bloemlezing 25 jaar Nederlandstalige poëzie - 1980-2005 - in 666 en een stuk of wat gedichten die ook wel als De Vette Breukers door het leven gaat. In 2004 blies Breukers de Windroosreeks nieuw leven in, wat hem tot een verre opvolger van Den Besten maakte.

Elke avond wordt het vroeger laat is een dichtbundel die verscheen ter gelegenheid van het Utrechts Literatuur Festival 2008, en is tot stand gekomen in samenwerking met SLAU (Stichting Literaire Activiteiten Utrecht). Onder de noemer Voor bewezen diensten wordt tijdens het Festival een oude, nog levende dichter van de Nederlanden bedacht.

ISBN 9789067282185
NUR 306
74 pagina's
EUR 10,00
Bestellen

Bert Decorte

Voor bewezen diensten 2

In Ik kom liefst wat te laat koos Ingmar Heytze de mooiste gedichten van zijn Vlaamse collega Bert Decorte, als een hommage aan diens dichterschap, dat in 1937 begon in het roemruchte tijdschrift Forum, waarna hij met open armen onthaald werd als „sedert Paul van Ostaijen het eerste wonderkind dat wij in de Vlaamse poëzie zien verschijnen”. In de zeventig jaar die op zijn debuut volgden, schreef Decorte (Retie 2 juli 1915) poëzie, essays en herinneringen, vertaalde hij Baudelaire, Rimbaud en Apollinaire en knoopte hij vriendschappen aan met zo goed als de hele Vlaamse letterkunde van de vorige eeuw, van Richard Minne tot Louis Paul Boon. In 1946 werd Bert Decorte bekroond met de Driejaarlijkse Staatsprijs voor poëzie.


„Ik wist niet wat ik moest kiezen. Ik vond niets in de zee van beelden, klanken, ritme die een lang leven in gedichten omspant; Water, water, everywhere, / Nor any drop to drink. Ik klemde me vast aan de scherpe, smalle ree van het verstand – toen liet ik los, dreef mee op de stroom en dook onder in de taal van de dichter, en tot mijn verrassing bleek dat ik onder dat water kon ademen. De magie van Bert Decorte begon te werken, en met hem zweefde ik over de aarde, door het heelal, door tuinen en dijen van harems vol vrouwen. Het werk begon in mijn hoofd te zitten. Opeens had ik hetzelfde probleem als eerst, maar dan andersom: ik kon niet meer kiezen. Toch heb ik dat gedaan, en met deze selectie van gedichten spoelde ik weer aan in mijn eigen tijd. Deze oneerbiedige bloemlezing is een poging om de vraag of de dichter nu zijn werk overleeft of dat het wellicht eerder omgekeerd is, te beantwoorden met een enthousiast: ‛Allebei!’”
Ingmar Heytze

70 pagina's
ISBN 978-90-6728-208-6
NUR 306
Prijs 10,00

Sonja Prins

Voor bewezen diensten 1

Sonja Prins (Haarlem, 1912) richtte op achttienjarige leeftijd het linkse avant-gardistische blad Front op, waarin ondermeer John Dos Passos en Ezra Pound publiceerden. Ze debuteerde als dichter in 1933 onder het pseudoniem Wanda Koopman met Proeve in strategie. Tussen 1934 en 1937 kreeg ze haar drie kinderen. In de jaren dertig was ze als lid van de CPN ook antifascist. Op 24 augustus 1939 dook ze, na het uitroepen van de algehele mobilisatie, in Hilversum onder en was actief in het verzet.
Nadat Sonja Prins in 1941 samen met haar moeder werd gearresteerd, kwam zij, na internering in de Scheveningense gevangenis, in 1942 in concentratiekamp Ravensbrück terecht. In het beruchte vrouwenkamp zou ze de rest van de oorlog doorbrengen.

De kille ontvangst in het bevrijde Nederland, de vaststelling dat de jodenbuurt in Amsterdam, waar ze voor de oorlog woonde, niet meer bestond, en het feit dat al haar linkse vrienden dood waren, leidde tot een mentale toestand van totale gevoelloosheid, van koude mist over een kale vlakte. Een beeld dat zich in haar geest zou nestelen. Vanwege de strijd om het bestaan en de zorg voor haar kinderen sleepte ze zich na twee jaar uit deze psychische gesteldheid. In 1949 publiceerde ze De groene Jas, een roman over Ravensbrück.

In de jaren vijftig was Prins secretaresse van het maandblad Politiek en Cultuur en had ze een eigen kamertje aan de achterkant van Felix Merits waar ook (maar dan aan de voorkant) een aantal partijbestuursleden huisden. Vanwege de reactie van de CPN-leiding op de misdaden van Stalin en op de Hongaarse opstand legde ze haar werkzaamheden voor Politiek en Cultuur en de weekbladen neer. Haar vele pogingen vervolgens om regulier werk te krijgen werden tot diep in de jaren zeventig gesaboteerd door de BVD.
In 1970 ontvangt Sonja Prins een verzetspensioen, waardoor ze zich in een woning in de bossen bij Baarle kon terugtrekken. Ze startte er de kleine uitgeverij SoMA waarmee ze tientallen poëziebundels en politiek culturele publicaties het licht deed zien.

In Het boek van de cineast zijn gedichten opgenomen die geschreven werden tussen 1930 en 1980.


ISBN 9789067281980
NUR 306
78 pagina's
EUR 10,00
Bestellen

advertentie