GESCHIEDENIS



UITGELICHT:
Het leven is droom


HOME
VERWACHT
RECENT VERSCHENEN
informatie voor de BOEKHANDEL
AUTEURS & RECENSIES:
• Auteurs A-B
• Auteurs C-K
• Auteurs L-R
• Auteurs S-Z

CONTACT


NON-FICTIE

NIEUWE GESCHIEDENIS
• memoires Willem Oltmans
GESCHIEDENIS
ECONOMIE
JURIDISCH
ACTUALITEIT
VLUGSCHRIFTEN


FICTIE

PROZA
POËZIE
TONEEL
WAARGEBEURDE VERHALEN
POLITIEKE PROZA/ESSAYS
KINDERBOEKEN


LITERAIRE VERTALINGEN
RUSSISCH
ENGELS
SPAANS
FRANS


SAMENWERKING

HUMANISTISTEN
VRIJDENKERS


IMPRINT

UITGEVERIJ SCHOKLAND
UITGEVERIJ BÉATRICE SMEETS


DISTRIBUTIE
SAM BROERSMA
ELISABETH GREBER
RONDOS


UITVERKOCHT

IN MEMORIAM
Karolingers en Ottonen
01-11-2014

Studiekring Eerste Millennium

Vergeten verleden deel 5

Vanuit drie invalshoeken schetsen de auteurs de betekenis van het tijdperk van de Karolingers en de Ottonen. Op basis van de conventionele bronnen is opkomst en verval van het Rijk van Karel de Grote uiteengezet, zijn de invallen van diverse bevolkingsgroepen breder beschreven dan gewoonlijk (het waren niet alleen Vikingen) en is aangetoond dat het graafschap Holland kon ontstaan vanuit Vlaamse initiatieven, met daarbij een belangrijke rol voor Karel de Eenvoudige.

Vervolgens is het archeologisch onderzoek in het gebied van Zutphen (Elten en Deventer) belicht en dan blijkt Hamaland een zeer interessant en te weinig bekend historisch thema. In een apart hoofdstuk zijn de problemen, maar ook de mogelijkheden van archeologisch onderzoek met betrekking tot de vroege middeleeuwen op een rij gezet.

Ten slotte is de geschiedenis van deze periode belicht vanuit het toenmalige Byzantium. De vroege geschiedenis van Byzantium wordt in enkele rake lijnen geschetst. Daarna komt het leven van Theophano, de Byzantijnse echtgenote van keizer Otto II aan bod, met daarbij een antwoord op de vraag of Nijmegen voor haar een plaats van betekenis is geweest. De rol van haar zoon, Keizer Otto III (die achteraf zowel geniaal als waanzinnig werd verklaard), is onderwerp van studie in het laatste hoofdstuk aan de hand van het opmerkelijke proefschrift van Menno ter Braak. En daaruit blijkt ten overvloede dat historische thema’s vaak niets aan actualiteit hebben ingeboet.

ISBN 9789067283014
NUR 680
160 pagina's
EUR 22,00
bestellen

 

 


„Belgium dat is Nederlandt”
20-03-2014

Identiteiten en identiteitenbesef in de Lage Landen, 1200 – 1800

Hugo de Schepper

Aan de hand van de staatsvormingsprocessen behandelt Hugo de Schepper de evolutie van landsnamen en identiteiten in de "lagen landen bi de zee" tussen 1200 en 1800, en onderstreept de onwenselijkheid welk vaderlands verleden dan ook te behandelen vanuit, en binnen, de huidige identiteitskaders en staatsgrenzen, en te doen alsof zij altijd dezelfde zijn geweest en hierna ook zullen blijven.

'Nederlanders houden van Belgen'. 'Voor de Belgen kunnen de Nederlanders gestolen worden'; compleet onzinnig natuurlijk. Eeuwenlang droegen zij dezelfde namen, leerden op scholen dezelfde aardrijkskunde van de Zeventien Provinciën, lazen in de kranten onder het nieuws uit Nederlandt berichten uit Amsterdam, Rijsel, Brussel, Middelburg en Antwerpen en cultiveerden zij dezelfde symbolen zoals de Leo Belgicus/de Nederlandtsche Leeuw.

De Nederlandse identiteit is een complex verhaal. Het is zowel een Belgische identiteit als een Hollandse, een Oost-Nederlandse, een Waalse en zeker een Vlaamse. Het is een Bourgondische, een Brabantse, een katholieke en calvinistische identiteit. Zij bestaat uit vele facetten wortelend in een gemeenschappelijke geschiedenis van ongeveer zeventien  provinciën.
Hoe dat precies in elkaar zit verduidelijkt emeritus prof. dr. Hugo de Schepper (Aalst, 1934) in “Belgium dat is Nederlandt”. Veel kaarten en plaatwerk verhelderen en ondersteunen zijn betoog.

In het licht van het aanstaande eeuwfeest in 2015 besluit de auteur met weinig bekende gegevens en beschouwingen dat het beeld dat in het collectieve geheugen over “het Koninkrijk der Nederlanden/le Royaume des Belgiques” en over de scheiding van 1830 is beklijfd, toch enigermate relativeert.

Hugo de Schepper, geboren in 1934 te Aalst, is emiritus hoogleraar.

 

Uit het voorwoord van Lidy Nicolasen

Volgens De Schepper hebben we ten onrechte altijd aangenomen dat de Moerdijk de natuurlijke grens is tussen de noordelijke en zuidelijke Nederlanden. Het hele rivierengebied was in de 15de en 16de eeuw centrum van de handel naar alle windstreken. Brabant, Holland en Vlaanderen was een verstedelijkt gebied met grote economische expansie. Als er al een scheiding was dan lag die tussen oost en west, bij Utrecht ongeveer.

[...]

Vlaanderen, Nederland, de Lage landen, alle aanduidingen werden gebruikt voor het hele gebied. De Fransen verspreiden na hun inval in 1792 affiches, zeg maar strooibiljetten. „Proclamation aux Belges”, stond er boven. In een vertaling: Proclamatie aan de Nederlanders. Heel gangbaar voor die tijd. In zestiende-eeuwse volksliederen wordt de natie vaak als maagd voorgesteld en dan staat er ineens: Verheucht u Belgica, Nederlantsche Vrouwe. En wat te denken van O Nederlant, ghy zijt belaen, Doodt ende Leven voor u staen! of het veel bekendere Nederlant let op u saeck. Allemaal liederen die door Brabantse, Vlaamse en Zeeuwse Geuzen uit volle borst werden meegezongen.

Uit de inleiding van Prof. Em. Dr. Hugo de Schepper

Eerst is er een werkelijkheid, hoe eenvoudig ook, en vervolgens krijgt zij één of meer eigennamen. Mensen zijn zich op een bepaalde, mogelijk om een of andere reden aantrekkelijke plek gaan vestigen – niet noodzakelijk tegelijkertijd. Op de duur hebben zij er een belang in gezien de nederzetting bestuurlijk vorm te geven. Op zoek naar een identiteit neemt de georganiseerde realiteit te zijner tijd een eigennaam aan. En de gemeenschap en de individuen die ertoe behoren, kunnen daarmee permanent uitpakken als bevestiging van het groepsbelang.

[...]

Collectieve identiteiten worden niet altijd even intens ervaren; hun betekenissen verschuiven allengs. Omdat de identiteitservaringen van de variërende hevigheid der ontmoetingen met de„buitenwereld” afhankelijk zijn, waren en blijven zij aan ontwikkelingen onderhevig en wisselen zij bij individuen en bij groepen. Op lange termijn zullen identiteiten en identiteitsbesef vrijwel altijd in ontwikkeling blijven. Benamingen zoals „Belgisch”, „Hollands”, „Nederlands”, „Vlaams”, „Waals”, „Fries” en andere hebben thans een geheel of gedeeltelijk andere betekenis en inhoud gekregen dan die welke ze eeuwen geleden hadden. Anders dan velen thans denken of willen laten geloven, is daarin geen vaststaande tot nu doorlopende continuïteit.

 

Naar het origineel van Nicolaas Joannes Jansonius door Petrus Schenk jr. heruitgegeven kaart van Nieuw Nederland, Nieuw Engeland en Virginia (in de inzet, zicht op Nieuw Amsterdam), Amsterdam 1685

ISBN 9789067282857
NUR 688
128 pagina's
EUR 35,00
bestellen

Rijk geïllustreerd met kaarten en afbeeldingen in kleur en zwart-wit.
Gebonden met hard omslag

 

Interessante link voor de liefhebber: De Bello Belgico, Universiteit Leiden

KLIK recensie Zannekin

KLIK recensie Wetenschappelijke Tijdingen (WT)

 

 


Friezen, Franken en Saksen
03-11-2013

Studiekring Eerste Millennium
Marco Mostert en anderen

Vergeten verleden deel 4

Voor veel mensen is het op de basisschool aangeleerde begrip Friezen, Franken en Saksen haast een leuze, een slagzin om de Nederlandse identiteit samen te vatten, en voor sommigen misschien wel een strijdkreet. Het verhaal blijkt veel gecompliceerder dan ooit leek. Machtsverhoudingen veranderden voortdurend. Grafvondsten laten zien dat er contacten waren over grote afstanden. Rondtrekkende vreemdelingen waren vaak welkom. Samenwerking kon lonend zijn. Maar diepe ressentimenten bestonden ook en zinvol geweld werd bepaald niet geschuwd.

ISBN 9789067282932
NUR 680
264 pagina’s
EUR 32,00
bestellen

 

 


Kroniek van Trajectum
02-11-2013

Joep Rozemeyer

Naast Maastricht en Utrecht bestond er nog een ouder Trajectum: het Frankische Vetus Trajectum. Deze plaats bestond al in 595 en was - lang voor het huidige Nederland gekerstend was - een bisdom, van hieruit werd een uitgebreide handel gedreven. Willibrord kreeg het als basis voor zijn kerstening van de Friezen. Utrecht lag niet in het Frankische rijk en was nog niet gekerstend. Bij Maastricht had Willibrord niets te zoeken, want daar woonden geen Friezen. De bronnen zeggen dat het lag nabij schorren aan de zoute zee, zuidelijk van Walcheren.

Hoe kon zo’n belangrijke plaats zoek raken? De verdwijning lijkt op die van Dorestad. Was dat om dezelfde reden?

ISBN 9789067282925
NUR 680
112 pagina’s
EUR 15,00
bestellen

 

 


De stem en de pen
17-12-2012

Jos Houtsma

Populaire liedjes zijn niet alleen een hedendaags verschijnsel. Ook uit de 19e, 18e, 17e en 16e eeuw kennen we duizenden liedjes waarvan aannemelijk is dat ze tot het populaire repertoire hebben gehoord. In de Hertogin Anna Amalia Bibliotheek in Weimar wordt een handschriftje bewaard, een album, waarin rond 1537 iemand uit Zutphen - kennelijk voor eigen gebruik, in een lastig te lezen handschrift, en in een heel eigenzinnige spelling - een kleine vijftig liedjes heeft verzameld en daarnaast zestig spreuken. Jos Houtsma heeft van dit handschrift een nieuwe editie verzorgd, met hertalingen in modern Nederlands en een uitgebreid commentaar.

In het laatste deel van dit boek zoomt hij in op twaalf van de in het Zutphens Handschrift opgenomen liedteksten, en vergelijkt die met alle andere teksten die er op een of andere manier mee in verband zijn te brengen. Zijn doel is om meer inzicht te krijgen in de processen die een rol spelen bij het tot stand komen van de soms sterk uiteenlopende verschijningsvormen van populaire liedjes, en met name om ons begrip te verdiepen in de processen van mondelinge en schriftelijke overlevering die daarbij een rol spelen.

Houtsma komt tot de conclusie dat de veranderlijkheid van de liedjes uit de zestiende eeuw en later niet afdoende verklaard kan worden met het begrip 'oraliteit'. Natuurlijk, het kan niet ontkend worden dat liedjes in de praktijk van de zang aan verandering onderhevig zijn, maar veel van de verschillen tussen versies van liedjes zullen, zoals hij laat zien, eerder op de schrijftafel tot stand zijn gekomen. Het populaire lied is een kunstvorm waarvan veranderlijkheid een basiskenmerk is. Als een lied populair is, leidt dat tot veranderlijkheid, en veranderlijkheid is onmiskenbaar een teken van populariteit. Het is een zienswijze die niet alleen opgaat voor de liedjes die in dit boek aan de orde komen, maar ook voor het populaire lied uit latere tijden, en zelfs - zelfs in een tijdperk van auteursrechten - voor het populaire repertoire van nu.

ISBN 9789067282772
NUR 618
428 pagina's
EUR 35,00
Bestellen

 

 


De ontdekking van Dorestad
02-11-2012

Joep Rozemeyer

De verdwijning van het middeleeuwse DORESTAD is een onopgelost raadsel. In haar tijd was het de belangrijkste metropool in de Lage Landen, in belangrijkheid vergelijkbaar met het Rotterdam van nu. Om onduidelijke redenen is de plaats zoek geraakt: van de stad met 55 kerken is geen spoor meer over. Wat is er gebeurd? Hoe kon zo’n grote plaats kwijt raken?

In deze studie worden alle bekende gegevens van Dorestad met een loep bekeken, en wordt duidelijk wat er precies gebeurd is. De ontknoping is even verrassend als simpel. Rijk geïllustreerd (kleur en zwart-wit).


ISBN 9789067282826
NUR 680
104 pagina's
EUR 15,00
Bestellen

 

 


Zee wind veen en land
07-11-2009

Kustvorming in de Lage Landen

Studiekring Eerste Millennium

Vergeten verleden 3

In geografische volgorde behandelen verschillende auteurs de vorming van de Noordzeekust van Calais tot aan Jutland in het eerste millennium na Chr. In overtuigende bijdragen zetten Cecile Baeteman, Hans Rombaut, Ad Beenhakker en Gerrit Hekstra uiteen hoe het land vorm kreeg uit zee, wind en veen.

Discussie en analyse over het begrip „transgressies” in het eerste millennium komen in de laatste hoofdstukken aan de orde. Een groot deel van deze Lage Landen dankt zijn bestaan aan de zee, maar de zee kan ook terugnemen. Dat besef is de laatste decennia onder invloed van de internationale klimaatdiscussie weer volop in de belangstelling. Enorme projecten zijn in voorbereiding die de kusten beter moeten verdedigen of de afwikkeling van het rivierwater beter moeten beheersen.

Zonder twijfel zijn het projecten die grote maatschappelijke gevolgen zullen hebben, die voor een deel niet overzien zullen worden. Historisch onderzoek kan aspecten aan het licht brengen die over het hoofd gezien worden. Dit verrassende en hoogst actuele boek kan daartoe bijdragen.

ISBN 9789067282192
NUR 680
161 pagina's
EUR 18,50
Bestellen

 

 


Karolingers en Ottonen
(01-11-2014)
„Belgium dat is Nederlandt”
(20-03-2014)
Friezen, Franken en Saksen
(03-11-2013)
Kroniek van Trajectum
(02-11-2013)
De stem en de pen
(17-12-2012)
De ontdekking van Dorestad
(02-11-2012)
Zee wind veen en land
(07-11-2009)
Developed with QwikZite (version 1.12)