Alexandr Poesjkin



UITGELICHT:
Het hart van de zorg


HOME
VERWACHT
RECENT VERSCHENEN
informatie voor de BOEKHANDEL
AUTEURS & RECENSIES:
• Auteurs A-B
• Auteurs C-K
• Auteurs L-R
• Auteurs S-Z

CONTACT


NON-FICTIE

NIEUWE GESCHIEDENIS
• memoires Willem Oltmans
GESCHIEDENIS
ECONOMIE
JURIDISCH
ACTUALITEIT
VLUGSCHRIFTEN


FICTIE

PROZA
POËZIE
TONEEL
WAARGEBEURDE VERHALEN
POLITIEKE PROZA/ESSAYS
KINDERBOEKEN


LITERAIRE VERTALINGEN
RUSSISCH
ENGELS
SPAANS
FRANS


SAMENWERKING

HUMANISTISTEN
VRIJDENKERS


IMPRINT

UITGEVERIJ SCHOKLAND
UITGEVERIJ BÉATRICE SMEETS


DISTRIBUTIE
SAM BROERSMA
ELISABETH GREBER
RONDOS


UITVERKOCHT

IN MEMORIAM
Poesjkinvertaling compleet
03-06-2016


Brieven
02-06-2016

Verzameld werk Alexandr Poesjkin deel 9

Vertaald door Hans Boland

Een biografie mag nog zo objectief, intelligent en integer zijn, de stem van de biograaf blijft allesbepalend. Een brievenboek heeft een fundamenteel andere inslag. De correspondentie die iemand bij zijn dood nalaat moet het tegen een goede biografie afleggen als het gaat om geboekstaafde feiten en gebeurtenissen, maar stelt elke biografie – ook de autobiografie – in de schaduw als we het karakter van de persoon in kwestie willen leren kennen.

Poesjkins stem klinkt onmiskenbaar en stralend door in zijn werk, maar alleen in zijn brieven spreekt hij rechtstreeks tot ons; dat hij daarbij een andere toehoorder voor ogen had dan wij hem kunnen bieden, doet daar niets aan af. Hij richt zich tot vrienden, collega’s, liefjes, zijn vrouw, het hoofd van de Geheime Politie, de tsaar, maar aan wie hij ook schrijft, wij krijgen de kans mee te luisteren. De inhoud en toon van zijn correspondentie zijn van brief tot brief anders, vaak héél anders; dat op zichzelf vormt als het ware het grondplan van Poesjkins karakter. Elke brief voegt een facet aan zijn persoonlijkheid toe, waardoor deze zich vollediger en in meer detail ontvouwt dan zijn eigen werk of de herinneringen van tijdgenoten dat toelaten.

Dankzij Poesjkins brieven is het ons vergund niet alleen een van Europa’s allergrootste dichters, maar ook een van de meest markante persoonlijkheden uit onze cultuur als een schaduw te volgen.

Zijn epistolaire nalatenschap is een godsgeschenk.


Link naar het VERZAMELD WERK

ISBN 9789067283151
NUR 302
734 pagina's
gebonden boek, met linnen- en stofomslag
EUR 40,00
bestellen

 

Aantekeningen en appendices
02-06-2016

Verzameld werk Alexandr Poesjkin deel 10

Samengesteld door Hans Boland

Toen uitgeverij Papieren Tijger eind vorige eeuw besloot tot een uitgave van het volledige verzamelde werk van Alexandr Poesjkin in Nederlandse vertaling, door één enkele vertaler te verrichten, stelde die zich heimelijk – om niet te worden afgerekend op zijn hoogmoed – ten doel de titanentaak te voltooien vóór hij van zijn aow kon gaan genieten. Dankzij onze politieke beleidsvoerders, die de beoogde leeftijd in hun visionaire wijsheid welwillend oprekten, werd de doelstelling op de valreep gehaald.

Het is zover.

In de afgelopen zeventien jaar (het eerste van de tien delen verscheen in 1999) is Poesjkin van een literair randverschijnsel iemand geworden die ook in de Lage Landen vaste voet aan de grond heeft gekregen, al lijkt de Hollandse zuinigheid hem vooralsnog de plaats te onthouden die hem toekomt: tussen Dante, Shakespeare, Cervantes en Goethe. Er worden theater- en voorleesavonden, lezingen en colloquia aan hem gewijd, zijn naam valt op onverwachte momenten, en zijn werk wordt gelezen – zij het nog altijd veel te weinig, maar dat is met de rest van de allergrootsten weinig anders.

Samen met het complete corpus brieven (deel 9) staat nu ook een uitvoerig, verantwoord notenapparaat ter beschikking van de lezer; daarmee vullen deze beide delen de laatste grote lacune in de Poesjkinreceptie te onzent. Behalve de aantekeningen bij de brieven kan men in dit afsluitende deel de meest noodzakelijke informatie vinden over personen, plaatsen, thema’s en persorganen die in Poesjkins brieven vermeld worden, alsmede de briefverwijzingen naar Poesjkins eigen poëzie en proza. Last but not least is een lijst opgenomen van alle niet-Russische historische figuren die op enig moment in Poesjkins verzameld werk ter sprake komen: een onmisbare stimulans voor een beter begrip van en kennis over de belangrijkste Rus die Europa heeft voortgebracht.

Het woord is aan u!


Link naar het VERZAMELD WERK

ISBN 9789067283168
NUR 302
424 pagina's
gebonden boek, met linnen- en stofomslag
EUR 37,00
bestellen

 

 


Recensie Aantekeningen en appendices - NBD Biblion

door Willem G. Weststeijn

Met dit tiende deel van het 'Verzameld werk' van de grote Russische dichter Alexandr Poesjkin (1799-1837) heeft vertaler Hans Boland zijn project afgesloten. Een uniek proiect: nog nooit is waar dan ook in de wereld het complete werk van Poesjkin door slechts een enkele persoon vertaald. We mogen ons gelukkig prijzen dat dit complete werk er nu is in een uitstekende Nederlandse vertaling en in tien verzorgd uitgegeven delen. Het tiende deel bevat aantekeningen en toelichtingen bij de brieven en tevens een namenlijst van door Poesjkin in zijn werk genoemde personen (met uitleg en verwijzing naar waar ze voorkomen) en een lijst van Poesjkins werken waaraan hij zelf refereert. Het zeventien jaar geleden begonnen en nu afgesloten project is een uitzonderlijke prestatie die de grootste bewondering verdient en de vertaler terecht de Nijhoffprijs heeft opgeleverd. Ook voor wie geen Russisch kent, is de belangrijkste Russische dichter en een van de grootste vertegenwoordigers van de  wereldliteratuur nu in zijn geheel beschikbaar.

 

 


Recensie Brieven - NBD Biblion

door Willem G. Weststeijn

Het negende en een-na-laatste deel van het 'Verzameld werk' van de grote Russische dichter Alexandr Poesjkin (1799-1837) in de vertaling van Hans Boland bevat de brieven van Poesjkin. Eerder (1988) is een ruime keuze uit de brieven verschenen in Van Oorschots Russische Bibliotheek. Deze nieuwe uitgave bevat ze allemaal (bijna achthonderd). Ze zijn buitengewoon gevarieerd, omdat ze zijn geschreven aan totaal verschillende personen: vrienden, mededichters, geliefden, familieleden, zijn vrouw en hoge ambtenaren in de omgeving van de tsaar, van wie Poesjkin tegen het einde van zijn leven steeds meer afhankelilk raakte. Ook al
zijn de brieven bijna tweehonderd jaar geleden geschreven, ze zijn, door hun levendigheid en tevens door de uitstekende vertaling, in feite van deze tljd.Ze brengen Poesjkin met zijn vrolijkheid en superieure spot, maar ook met zijn zorgen om ziekte en geld, heel dichtbij. ln zijn totaliteit vormen deze brieven een zeldzaam literair meesterwerk.

 

 


Brieven deVolkskrant - Sir Edmund

9 juli 2016
door Sjeng Scheijen

HET HELE ARTIKEL


Brieven deVolkskrant - Signalementen
26-05-2016


De novellen in verzen

HERZIENE TWEEDE DRUK

Verzameld werk Alexandr Poesjkin deel 1

Vertaald door Hans Boland

Novellen in verzen zijn berijmde korte verhalen met een liefdesintrige; behalve Poesjkins eersteling in dit genre, Roeslan en Ljoedmila, hebben al zijn novellen in verzen echter ook een sociaal dan wel een historisch thema. In zijn "Romantische" of "Zuidelijke" versvertellingen (De krijgsgevangene van de Kaukasus, De roverbroers, De fontein van Bachtsjisarai en De zigeuners) staat het conflict tussen de "beschaafde" en "wilde" samenlevingen centraal; daarnaast schreef hij drie komisch-satirische novellen in verzen (het blasfemische Gabriëlslied, het "nihilistische" Graaf Nullin en Het huisje in Kolomna, waarin hij de draak steekt met de poëzie zelf); Angelo is een didactisch-moralistisch antwoord op Shakespeare's Measure for Measure; Poltava en De Bronzen Ruiter, die tot zijn mooiste werk worden gerekend zijn historische novellen.


De andere novellen in verzen opgenomen in dit deel zijn: Vadim, Tazit en Jezerski.
Het literaire genre van de novelle in verzen (Russisch: "poèma") heeft vanaf het begin van de negentiende eeuw tot op heden altijd een zeer belangrijke rol gespeeld in de Russische poëzie. In de Russische literatuurgeschiedenis zijn Poesjkins novellen in verzen net zo'n begrip als de romans van Dostojewski of het toneelwerk van Tsjechov.

INKIJKJE

ISBN 9789067283113
NUR 302
352 pagina's
EUR 28,00
bestellen

de eerste druk verscheen op 12 juli 1999

 

 


Historisch en autobiografisch proza
11-12-2014

Verzameld werk Alexandr Poesjkin deel 8

Vertaald door Hans Boland

Poesjkin had een hartstocht voor geschiedenis. Verbazingwekkend is dat niet. Van vaderszijde stamde hij uit een van de oudste en roemrijkste geslachten van het land: ‘De namen van voorvaders van me duiken overal in onze vaderlandse geschiedenis op.’ (Aanzet tot een autobiografie.) Zijn moeder was de kleindochter van een Afrikaanse koningszoon die via de slavenmarkt van Constantinopel aan het Russische hof terechtkwam en de bijzondere protectie van Peter de Grote wist te verwerven.

Poesjkins non-fictionele proza beslaat naast zijn briljante verhandeling over de opstand van Poegatsjov – briljant als moderne, in wetenschappelijk en stilistisch opzicht onberispelijke analyse van een chaotische, tot dan toe nauwelijks ontgonnen historische periode – ook een reeks min of meer losse aantekeningen over allerlei personen en gebeurtenissen van nationale betekenis. Deze krijgen een grote extra waarde omdat ze zijn opgetekend door de nationale dichter, een buitengewoon scherpzinnig en nieuwsgierig ooggetuige, kind aan huis aan het Russische hof en aan de ambassades van de grote Europese mogendheden, en een persoonlijke kennis – vriend dan wel vijand – van vrijwel iedereen die er wat toe deed in de Russische politieke, kunstzinnige en wetenschappelijke wereld van zijn tijd. Om diezelfde reden zijn Poesjkins dagboekaantekeningen van eminent belang voor iedereen die is geïnteresseerd in de geschiedenis van Rusland. Zijn beschouwingen over Tacitus en de eerste Europese cholera-pandemie, zijn schets van de ontwikkeling van de Franse staatsinrichting, zijn liefdevolle herinneringen aan Karamzin en Djerzjavin: dat alles geeft ons een indruk van de ongelooflijke spanwijdte van zijn denken. Zijn beide reisverslagen ten slotte lijken die van een eenentwintigste-eeuwer op reis door een wereld van twee eeuwen geleden.

Link naar het VERZAMELD WERK

 

ISBN 9789067282994
NUR 302
400 pagina's
gebonden boek, met linnen- en stofomslag
EUR 36,00
Bestellen

 

 


Historisch en autobiografisch proza - Passage

Passage, Tijdschrift voor Europese literatuur & cultuur

door Emmanuel Waegemans

'De blote kont van de keizerin'

In de jaren 1830 maakte Aleksandr Poesjkin, de latere grootheid en nummer één van de Russische literatuur, de ommezwaai naar proza. AI in Jevgeni Onegin had hij te kennen gegeven dat hij poëzíe niet meer zag zitten en zich op het proza zou werpen. Dat heeft uitmuntend werk opgeleverd'. Doebrovski, De Moor van Peter de Grote, De verhalen van Bjelkin. Een geslaagd en uiterst genietbaar literair werk is De kapiteinsdochter (1836), een historische roman over een cruciale periode in de Russische geschiedenis - de boerenopstand van 1773-1774 onder Poegatsjov, die half Rusland in vuur en vlam zette en het imperium van keizerin Catherina (de Grote) aan het wankelen bracht. Poesjkin was te ong om de opstand nog meegemaakt te hebben, maar van tijdgenoten en ooggetuigen kon hij nog verhalen horen over deze  verschrikkelijke jaren. In zijn roman knoopt hij deze historische episode aan een verzonnen liefdesgeschiedenis. Het is een van de klassiekers en verplichte lectuur voor scholieren in Rusland geworden. Poesjkin beeldt de opstandeling, de kozak Poegatsjov, niet uit als een  monster of een 'dolle hond', maar als een rechtvaardige, moedige en verstandige volksmenner. Elke Rus kent de uitspraak van Poesjkin over de opstand van Poegatsjov uit het hoofd: 'God geve dat u nooit getuige hoeft te zijn van Russische muiterij - genadeloos en zinloos' (in de vertaling van Boland in volume 7 van het Verzameld Werk: 'Wee het tijdsgewricht waarin een Russische revolte woedt, zonder een greintje rede, zonder een schim van genade!).

LEES HET HELE ARTIKEL

 

 


Historisch en autobiografisch proza - NBD Biblion

door Willem G. Weststeijn

ln dit achtste deel van het tiendelige verzameld werk van Aleksander Poesjkin (1799-1837) zijn het historische proza, dagboekaantekeningen, reisverslagen en een reeks essays over cultuur en geschiedenis van de grote Russische dichter bijeengebracht. Het belangrijkste item is "De geschiedenis van Poegatsjov', een briljant historisch verslag van een boerenopstand tijdens de regering van Catherina de Grote. Andere historische stukken handelen over de Russische geschiedenis van de achttiende eeuw en de Franse revolutie. Het autobiografische proza bevat naast dagboeken herinneringen aan tijdgenoten. ln ‘Reis naar Erzurum' beschrijft Poesjkin wat hij onderweg meemaakt en ziet tijdens een veldtocht van het Russische leger tegen Turkije. Heel fraai, modern proza, dat uitstekend is vertaald. Voor zijn unieke project – de vertaling van het gehele oeuvre van Poesjkin in het Nederlands - heeft de vertaler, Hans Boland, onlangs de Nijhoffprijs gekregen.

 

 


Historisch en autobiografisch proza - NRC Handelsblad

door Michel Krielaars


“Dat ik de Nijhoffprijs heb gekregen, betekent dat ik wat heb neergezet. [...] Ik wil nu genieten van het leven„


Anders dan Tolstoj wist Poesjkin wat flauwekul was
Hans Boland

 

Hij veracht Poetin, adoreert Poesjkin en geldt als briljant vertaler. ‘Russen hebben altijd dat arrogante “wij zijn de leiders van de wereld”.’

'Een dergelijk eerbetoon als u mij biedt zou ik in de grootst mogelijke dank ontvangen, ware daar niet uw president, wiens gedrag en denkwijze ik veracht en haat. Hij vormt een zeer groot gevaar voor de vrijheid en vrede op onze planeet. God geve dat zijn “idealen” een spoedige en volledige vernietiging wacht. Iedere relatie tussen hem en mij, tussen zijn naam en die van Poesjkin, is walgelijk en onverdraaglijk.’

Met die woorden reageerde vertaler Hans Boland eind augustus 2014 op de uitnodiging om uit handen van Vladimir Poetin de prestigieuze Poesjkinmedaille in ontvangst te komen nemen voor zijn verdiensten op het gebied van de Russische cultuur.

„Mijn reactie is in het Russisch geschreven, in de stijl van Poesjkin en Achmatova”, zegt Boland (1951), die in Indonesië woont, maar in Amsterdam is omdat hem onlangs de Martinus Nijhoff Vertaalprijs 2015 is toegekend. „Ik schreef dat iemand die zijn hele leven ondergedompeld is geweest in de geest van Poesjkin en Achmatova – de een als kampioen van de vrijheid, de ander als symbool van het geweten – geen prijs kan aannemen van een man wiens denkbeelden en gedrag op het internationale toneel hij alleen maar kan verachten en haten.”

KLIK voor het hele artikel.

 

 

 


Literair proza
10-01-2013

Verzameld werk Alexandr Poesjkin deel 7

Vertaald door Hans Boland

 

“Hans Boland heeft ons een kraakheldere en springlevende Poesjkin gegeven; zijn vertaling van het Verzameld Werk is een triomf.”
- Tommy Wieringa

 

Poesjkin heeft ondanks zijn korte leven een groot oeuvre nagelaten. Zijn lyriek omvat ruim achthonderd gedichten en hij schreef een aantal ‘novellen in verzen’ die tot de hoogtepunten van de Russische literatuur worden gerekend. Daarnaast is hij de auteur van een klein maar briljant corpus toneelwerken – zijn Boris Godoenov inspireerde Moesorgski tot diens grootse opera – en van een aantal wondermooie sprookjes. Zijn magnum opus, Jevgeni Onegin (bij ons nog altijd beter bekend in de fenomenale operabewerking van Tsjaikovski), ontstond tussen 1823 en 1831.

Poesjkins had het vaak over ‘het nederig proza’. Hij stierf te jong om op dit terrein veel te produceren – hoewel we het altijd nog hebben over ongeveer vijfhonderd manuscriptpagina’s fictie en drie keer zoveel non-fictie, naast zo’n achthonderd brieven – maar wát hij naliet zou voor al zijn grote landgenoten, van Gogol tot Tsjechov, het stilistisch ijkpunt bij uitstek worden.

Link naar het VERZAMELD WERK

ISBN 9789067282796
NUR 302
592 pagina's
gebonden boek, met linnen- en stofomslag
EUR 42,50
Bestellen

 

 


Literair proza Alexandr Poesjkin - Groene/Leeswolf/Volkskrant

Russisch ten voeten uit: gruwel, humor, mededogen

door Sana Valiulina

De Groene Amsterdammer
7 februari 2013

... Dit unieke project is gestart in 1999 bij de kleine uitgeverij Papieren tijger. Sindsdien komt er met de regelmaat van de klok een nieuwe bundel uit die aan het Nederlandse publiek steeds andere en  even verrassende facetten laat zien van Poesjkins genie. Dit allemaal dankzij de werklust, discipline, toewijding en het meesterschap van Hans Boland, gesteund door het Letterenfonds. Als  straks ook vertalers in navolging van podiumkunstenaars hun ‘social value’ moeten gaan bewijzen,  dan hoeft Hans Boland niets te vrezen. Wat kan een mooiere en nuttiger besteding zijn van  gemeenschapsgeld – een schijntje overigens vergeleken bij wat de semi-publieke en andere  bovenbazen spenderen aan hun megalomane en maatschappij ontwrichtende projecten – dan de  samenleving beschaving, reflectie en historisch besef bij te brengen, zonder welke elk volk  gedoemd is slechts zijn eigen reflexen na te jagen.

lees het HELE ARTIKEL


Poesjkin in leren jekker

Aritikel uit De Leeswolf, nummer 3 2013
te lezen op de website en met een illustratie van Pieter Boulogne

[...]
Het zevende deel van het Verzameld werk van Alexandr Poesjkin, waarmee uitgeverij Papieren Tijger de prestigieuze reeks ‘De Russische bibliotheek’ van Van Oorschot de loef afsteekt, omvat een gloednieuwe vertaling van al diens prozawerken.

[...]
Dat dit boek een brandend actuele indruk maakt, heeft in belangrijke mate te maken met de vertaalstrategie die Hans Boland erop heeft toegepast. In slavistenmiddens is al eens gefluisterd dat deze vertaler, die met zijn legendarische Duivels van Dostojevski in 2009 de Filter Vertaalprijs wegkaapte, Russische bronteksten soms leuker maakt dan ze eigenlijk zijn. Een vergelijking met de originele teksten aan de hand van steekproeven toont inderdaad aan dat de eerste bekommernis van Boland niet uitgaat naar denotatieve equivalentie: bij wijlen vertaalt hij nogal vrij wat er staat. Twee kloven zijn versmald: die tussen de Russische cultuur en de onze, en die tussen de vroege negentiende eeuw en deze tijd. Om die reden leest deze vertaling vlotter dan die van Hans Leerink, uitgegeven bij Van Oorschot. Waar de laatstgenoemde schrijft ‘Uit dat huwelijk sprongen negen kinderen voort. Al mijn broers en zusters zijn heel jong gestorven’, lezen we bij Boland ‘Ze kregen negen kinderen; mijn broertjes en zusjes stierven allemaal kort na de geboorte’. Die diminutieven ‘broertjes en zusjes’ staan niet in de originele tekst van Poesjkin. In dezelfde geest krijgt het personage dat bij Van Oorschot een ‘smeerlap’ werd genoemd, bij Papieren Tijger ‘klootzak’ op zijn bord. Boland gaat nog verder dan dat. Zo schrijft hij ‘De vrouw kan haar minnaar onder ede laten verklaren dat hij zich the day after een kogel door het hoofd schiet’, terwijl de brontekst gewoon ‘de volgende dag’ vermeldt, in standaard-Russisch. Bovendien beschouwt Boland de Russische vadersnamen (‘Iwan Petrowitsj Bjelkin’) als overbodige ballast, die hij er dan ook systematisch uitkiepert (‘Ivan Bjelkin’).

lees het HELE ARTIKEL


Alle mooie meisjes heten Masja, in de baldadige verhalen van Poesjkin

door Maria Barnas, De Volkskrant, 23-03-2013

Alexandr Poesjkin (1799-1837) is een meester van de tegenstelling. Hij schrijft de meest romantische verhalen en verwijt zijn eigen personages, wanneer ze verliefd zijn, dat ze te veel Franse romannetjes hebben gelezen.
De romans, verhalen en fragmenten in deel 7 van zijn verzameld werk, in de nieuwe vertaling van Hans Boland, bieden toegang tot een baldadige geest die zich aan vormen en regels wil onttrekken maar zich gevangen weet in een maatschappelijke rol.
Dit 400 pagina's tellende boek is niet als geheel gecomponeerd. Toch vormt het een structuur waarin verhaallijnen ontstaan. Zo kan het gebeuren dat in de meest uiteenlopende verhalen alle mooie meisjes Masja heten. Kon Poesjkin aan niemand anders denken?
Ook buurmannen spelen een belangrijke rol. Het toeval dat levens bijeendrijft, is bij Poesjkin van de meest groteske soort. De auteur lijkt er soms zelf door uit het veld geslagen, gezien een zin als: 'Laat mij met uw permissie de verrassende wending in ons verhaal toelichten.' In De sneeuwstorm blijkt de jongeman die naast Masja is komen wonen heel toevallig precies die verdwaasde jongeling die ooit een vrouw trouwde die hij niet kende... en die Masja blijkt te zijn.
Het is alsof Poesjkin zich tijdens het schrijven aan zijn verhalen heeft willen onttrekken. Laag voor laag lijkt de schrijver zich verder uit zijn werk los te weken. Poesjkin speelt en worstelt met de vraag in welke hoedanigheid hij als schrijver in zijn eigen verhalen aanwezig is en hoe hij als individu in de wereld staat.
Alle ontsnappingspogingen ten spijt is elke koets en elke knol, iedere Masja en iedere Kozak, elk paleis en elke datsja van de balsturige geest van Alexandr Poesjkin doordrongen.
 

 


Drama en sprookjes
30-09-2011

Verzameld werk Alexandr Poesjkin deel 6
Vertaald door Hans Boland

Tot Poesjkins toneelwerk behoren: - Boris Godoenov. Als koningsdrama al bijna twee eeuwen lang het absolute hoogtepunt van de Russische toneelliteratuur. Met Jevgeni Onegin en De Bronzen Ruiter beschouwd als het belangrijkste dat Poesjkin heeft nagelaten. Getoonzet door Modest Moesorgski en als zodanig een mijlpaal in de Europese geschiedenis van de opera. - Vier Kleine tragediën. Poesjkin op zijn best: flitsend, origineel in uitgangspunt en visie, volstrekt modern. Mede dankzij de bedrieglijke vanzelfsprekendheid van zijn toon en zijn ‘laconieke’ stijl geldt Poesjkin als de geestelijke tweelingbroer van Mozart. Dat twee van deze stukken zijn geïnspireerd door een Mozart-thema, maakt ze extra fascinerend.

Tot Poesjkins sprookjes behoren het absurdistische relaas van een pope aan wie de duivel belastingplichtig is; het weidse, klassiek-aandoende lied van tsaar Saltaan en zijn heldenzoon en akelige schoonzusters; het pseudo-volkssprookje van een nederige visser en zijn domme vrouwtje; een Russische of liever: poesjkiniaanse variant van ‘Sneeuwwitje’; en een tamelijk macaber sprookje over een luie koning die in het verderf wordt gestort door een castraat en een spookprinses. Russische kinderen worden nog altijd opgevoed met deze sprookjes, en veel Russen houden het meest van Poesjkin om zijn sprookjes.

ISBN 9789067282635
NUR 304
364 pagina's
gebonden boek, met linnen- en stofomslag
EUR 38,00
Bestellen

NBD|Biblion door Willem G. Weststeijn
Zesde deel van het door Hans Boland vertaalde Verzameld Werk van de grote Russische dichter Aleksander Poesjkin (1799-1837), dat in totaal negen delen zal tellen. Met dit deel heeft de vertaler het moeilijkste deel van zijn unieke project achter de rug: na de volledige poëzie en berijmde sprookjes resten hem alleen nog proza en brieven. 'Drama en sprookjes' bevat Poesjkins bekende historische toneelstuk 'Boris Godoenov' en een reeks kortere stukken, waaronder 'De stenen gast' (over Don Juan), 'Ridder Schraalhans' en 'Mozart en Salieri'. Van de vijf sprookjes (korte regels en op rijm) is dat van tsaar Saltaan het bekendste. Bijna alle teksten zijn al eens eerder in het Nederlands vertaald, maar Boland maakt zijn eigen versies, zonder daarbij te leunen op voorgangers (zoals Aleida Schot en Charles B. Timmer). Het gebeurt hoogst zelden dat het complete oeuvre van een buitenlandse dichter in het Nederlands beschikbaar komt. Dankzij dit project zal ook de Nederlandse lezer overtuigd raken van Poesjkins onmiskenbare grootheid.

 

 


Drama en sprookjes - de Volkskrant

'Goed gedaan Poesjkin, goed gedaan, jij hoerenzoon!'

recensie de Volkskrant 3 december 2011 door Sjeng Scheijen

"Boris Godoenov, opnieuw vertaald door Hans Boland, was Poesjkins ultieme gooi naar de roem. Ooit waren Nederlanders trots op hun vertaalcultuur, is dat nog steeds zo? Zijn er jonge vertalers die ons door hun vertalingen introduceren in moderne Italiaanse, Franse of voor mijn part Servo-kroatische poëzie? Ze lijken me onzichtbaar. Hans Boland is de meest extreme variant van de oude soort: een vertaler die het op zich neemt een heel oeuvre van een enkele schrijver volledig in het Nederlands te vertalen. Hij is inmiddels aangekomen bij het zesde deel van wat uiteindelijk een negendelige reeks moet worden met de verzamelde werken van Alexander Poesjkin (1799-1837).

[...] Poesjkin wordt vaak voorgesteld als een criticus van het tsaristische regime, een liberaal, een vriend van het Westen. Wie dat simpele idee graag complex wil maken, moet zijn tragedie Boris Godoenov lezen. Misschien was Poesjkin een halve liberaal, maar dat betekent zeker niet dat hij een democraat in de moderne zin van het woord was. Boris Godoenov (in 1874 door de componist Moesorgski bewerkt tot de gelijknamige, grootse opera) was Poesjkins meest ambitieuze literaire werkstuk tot dan toe, een poging om zichzelf naast Shakespeare en Schiller te plaatsen. Het verhaal over tsaar Boris is ook een politieke getuigenis. In zijn definitieve versie althans wil het een legitimatie zijn van de Romanov-dynastie, en daarmee eigenlijk van het hele idee van erfopvolging van monarchen."

LEES HET HELE ARTIKEL

 

 


Drama en Sprookjes - NRC Handelsblad


 

 

 


Jevgeni Onegin
20-03-2010

Verzameld werk Alexandr Poesjkin deel 5

Vertaald door Hans Boland

Wat zou van al die grote boeken
Die Ruslands glorie zijn en vroeg
Of laat, mits je succes wilt boeken,
Gelezen moeten worden – vroeg
Reeds menigeen zich af – in wezen
Het allergoddelijkste wezen?
Van niets word je zo koud en heet
Als van Misdaad en straf.
Wat heet!
Oorlog en vrede: niets is echter
En realistischer.
Je bent Als Ruslands literaire bent
Gewogen wordt niet jarig.
Echter Onegin is toch zonder meer
Hét nimmer leeg te drinken meer.

Hans Boland

Poesjkin heeft ondanks zijn korte leven een groot oeuvre nagelaten. Zijn lyriek omvat bijna duizend gedichten en hij schreef een aantal ‘novellen in verzen’ die tot de hoogtepunten van de Russische literatuur worden gerekend. Daarnaast is hij de auteur van een klein maar briljant corpus toneelwerken – zijn Boris Godoenov inspireerde Moesorgski tot diens grootse opera – en van een aantal wondermooie sprookjes. Bovendien schreef hij zowel fictioneel als beschouwend proza, dat het stilistisch ijkpunt zou worden voor al zijn grote landgenoten, van Gogol tot Tsjechov.

Zijn magnum opus, Jevgeni Onegin (bij ons nog altijd beter bekend in de fenomenale operabewerking van Tsjaikovski), ontstond tussen 1823 en 1831.

ISBN 9789067283274
NUR 302
244 pagina's
EUR 35,00
gebonden boek, met linnen- en stofomslag
Bestellen

2e DRUK
 

Verslag presentatie, 20 maart 2010
Recensie Sjeng Scheijen - De Groene Amsterdammer, 24 maart 2010
Recensie Aai Prins - De Volkskrant, 15 mei 2010
Hans Boland over Jevgeni Onegin in VPRO's De Avonden Aflevering van 18-02-2010. Telefonisch interview, begint na ongeveer 17 minuten.

NBD|Biblion recensie
Na de vertalingen van Elsa Catz (Kroonder, Bussum, 1949), Jonker (Van Oorschot, Amsterdam, 1989), Stekelenburg en Van Agt (Atlas, Amsterdam 1994) en Lambrecht (Benerus, Antwerpen, 1995) is dit de vijfde keer dat Aleksander Poesjkins beroemde roman in verzen Jevgeni Onegin (1825-33) integraal en berijmd in het Nederlands is vertaald. Het verhaal is eenvoudig. Een blase Petersburgse jonge edelman reist naar zijn landgoed. Een meisje van een naburig landgoed wordt verliefd op hem, maar hij versmaadt haar liefde. Jaren later ontmoet hij haar weer en wordt nu verliefd op haar. Ze is echter inmiddels getrouwd met een generaal en wijst hem af. De manier waarop Poesjkin zijn verhaal vertelt, zowel ironisch als ernstig en met talloze uitweidingen, is ongeevenaard, Jevgeni Onegin bevat een hele encyclopedie van het Russische leven. Bolands vertaling is lichtvoetig en leest heel gemakkelijk. Een fraai deel (het vijfde) in zijn vertaling van Poesjkins gehele oeuvre. - Willem G. Weststeijn

 

 


Jevgeni Onegin - Gedicht Gerrit Komrij voor Hans Boland

Door hemzelf voorgedragen bij de presentatie

Neen, in het Russisch stanza's lezen
Is voor mijn oog niet weggelegd -
Vreemd blijft het mij, in beeld en wezen,
Vreemd als graniet, wat Poesjkin zegt.
Nooit weet ik, in de spiegel kijkend,
Met stelligheid: dit is gelijkend.
Is lezen in een andere taal
Niet papegaai naast nachtegaal?
Er is een ha-kant, hi-kant, ho-kant
In dit facetrijk meesterwerk -
Spot, drift, verbazing - en ik merk
In de vertaling van Hans Boland
Dat ik van alle drie geniet.
We zijn vast dicht bij Poesjkins lied.

Gerrit Komrij

 

 


Jevgeni Onegin - genoemd in Elsevier

"Ik ben geen poëzielezer, maar dit is een schitterend verhaal in verzen dat je steeds opnieuw wilt lezen."

leesbaar pdf

 

 


Late lyriek
27-02-2007

Verzameld werk Alexandr Poesjkin deel 4

Vertaald door Hans Boland

 

Poesjkin is niet rechtstreeks betrokken bij de mislukte opstand tegen de Romanov-tsaren in december 1825. Hij wordt dan ook negen maanden later door de nieuwe tsaar, Nicolaas I, ontlast van de status van politiek balling die hem in 1820 is opgelegd. Het eerste gedicht dat hij als vrij man schrijft is De profeet, een weerslag van de nieuwe status die hij zijn dichterschap toekent na de rampzalig verlopen revolte. Tot aan zijn dood zal hij keer op keer in zijn werk terugkomen op de veranderde situatie, en met name onvermoeid maar vergeefs - pogingen doen om de tsaar tot clementie jegens de opstandelingen te bewegen.

Van zijn drie oude schoolvrienden zijn er twee vanwege hun deelname aan de rebellie naar Siberië verbannen; de derde sterft in 1831. Datzelfde jaar trouwt Poesjkin met het mooiste meisje van het land, Natalja Gontsjarova, met wie hij vier kinderen zal krijgen. Hij wordt gedwongen een vervelend baantje aan het hof te accepteren, zijn financiën zijn weinig rooskleurig, en zijn werk, waarmee hij zijn tijd ver vooruit is, stuit op groeiend onbegrip.

Inmiddels dreigt de homoseksuele Nederlandse gezant in Rusland - koning Willem I is de schoonvader van een zuster van de tsaar - in een schandaal verwikkeld te raken in verband met zijn zogenaamde Franse adoptiefzoon. Om de publieke aandacht af te leiden begint de laatste Poesjkins vrouw het hof te maken. Uiteindelijk is de dichter gedwongen de Fransman voor een duel uit te dagen, en wordt daarbij dodelijk getroffen. Op 29 januari 1837 blaast hij zijn laatste adem uit.

ISBN 9789067282031
482 pagina's
gebonden boek, met linnen- en stofomslag
EUR 40,00
Bestellen

 

 


Lyriek in ballingschap
10-02-2005

Verzameld werk Alexandr Poesjkin deel 3

Vertaald door Hans Boland

Op 6 mei 1820, drie weken voor zijn eenentwintigste verjaardag, verlaat de veelbelovende dichter, tevens enfant terrible, Alexandr Poesjkin de Russische hoofdstad Sint-Petersburg, waar hij bijna drie jaar heeft 'gelanterfant'. Zijn vertrek is gelast door tsaar Alexander I, wiens woede is gewekt door gedichten als Vrijheid (opgenomen in VW 2, p.294). Van nu af aan zal de dichter in het centrum van de nationale aandacht staan. Op weg naar zijn plaats van bestemming ontmoet hij de nationale held generaal Rajevski, die met zijn gezin op weg is voor een vakantie op de Krim en in de Kaukasus. Poesjkin mag mee, en hij zal zich de reis herinneren als een van de meest onbewolkte perioden van zijn leven.

Op 21 september bereikt hij zijn officiële ballingsoord Chisinau (Kisjinjov), de hoofdstad van Bessarabië (Moldavië) en een broeinest van politiek activisten. Hier niet ver vandaan - 'niet ver' naar Russische maatstaven - sleet Ovidius op last van keizer Augustus zijn laatste levensjaren als balling, waar Poesjkin vanzelfsprekend een identificatiemotief in ziet.

Na bijna drie jaar wordt de dichter overgeplaatst naar Odessa, een jonge havenstad met een kosmopolitische bevolking en een actief sociaal leven. Poesjkin krijgt iets met de vrouw van de gouverneur-generaal en wordt in de herfst van 1824 doorgestuurd naar Michailovskoje, een landgoed van de Poesjkins in de noordelijke provincie Pskov. Hier heeft de dichter alle gelegenheid om veel te lezen en te schrijven, en hij is er altijd welkom bij zijn buurvrouw en haar dochters, stiefdochters en nichtjes. In september 1826 maakt de nieuwe tsaar - Nicolaas I, aan de macht sinds de mislukte revolutiepoging van 14 december 1825 - een eind aan Poesjkins ballingschap.

"Dankzij Hans Boland klinkt de stem van Poesjkin steeds helderder en vertrouwder. Nu verbaast het ook niet meer dat deze gedichten zo lang hebben gewacht op hun Nederlandse vertaler. Poesjkins altijd jeugdige zwier, brutaliteit en hartstocht vragen van een vertaler precies de bravoure die de dichter zo dierbaar maakt. En de verstechniek. Dat in de hoogtijdagen van de Europese Romantiek een jonge Russische aristocraat zó lichtvoetig en ongedwongen was, in zulke ontwapenend directe gedichten; het is een verrijking waar ook de Nederlandse literatuur - nu, eindelijk - Hans Boland dankbaar voor kan en moet zijn." - René Puthaar

ISBN 9789067281652
361 pagina's
gebonden boek, met linnen- en stofomslag
EUR 32,50
Bestellen

 

 


Vroege lyriek
18-04-2002

Verzameld werk Alexandr Poesjkin deel 2

Vertaald door Hans Boland

Dit eerste van drie delen met de volledig verzamelde lyriek van Alexandr Poesjkin bestrijkt de eerste Petersburgse periode van de dichter. In zekere zin treedt het fenomeen Poesjkin nergens zo direct en zo duidelijk aan de dag als juist in zijn jeugdwerk. De onderwerpen, situaties, stijlfiguren en ideeën van deze eerste gedichten zijn wel niet bijzonder origineel - Poesjkin lijkt voortdurend in gesprek met bekende en minder bekende voorgangers en tijdgenoten, op wie hij reageert, tegen wie hij zich afzet of bij wie hij zich aansluit - maar de volstrekt aparte klasse van het wonderkind is onmiskenbaar.

Meer dan in zijn latere werk experimenteert Poesjkin op school met bijzondere metrische structuren en flitsende rijmen. De thematische en stilistische verscheidenheid van zijn vroege lyriek is nauwelijks minder ruim dan in zijn latere werk: elegisch dan wel retorisch, provocatief dan wel traditionalistisch, vulgair dan wel hoogstaand. In het - natuurlijk - integreren van meerdere van deze ogenschijnlijk tegenstrijdige aspecten binnen één gedicht is Poesjkin, althans binnen de Russische literatuur, nooit meer overtroffen.

ISBN 9789067281096
425 pagina's
gebonden boek, met linnen- en stofomslag
EUR 29,50
Bestellen

 

 


De Mozart van Poesjkin

Alexandr Poesjkin

Tweetalige uitgave De stenen gast en Mozart en Salieri

vertaald door Hans Boland

De stenen gast is gebaseerd op de oude Spaanse legende van Don Juan, die onder andere was gebruikt door Mozart in diens opera 'Don Giovanni'.

In Mozart en Salieri gaat Poesjkin uit van het hardnekkige gerucht dat Mozart uit afgunst vermoord werd door de rivaliserende componist Antonio Salieri.

ISBN 978-90-6728-200-0
109 pagina's
EUR 14,00
Bestellen

 

 


Poesjkinvertaling compleet
(03-06-2016)
Brieven
(02-06-2016)
Aantekeningen en appendices
(02-06-2016)
Recensie Aantekeningen en appendices - NBD Biblion

27-7-2016

Recensie Brieven - NBD Biblion

27-7-2016

Brieven deVolkskrant - Sir Edmund
Brieven deVolkskrant - Signalementen
(26-05-2016)
De novellen in verzen
(17-06-2015)
Historisch en autobiografisch proza
(11-12-2014)
Historisch en autobiografisch proza - Passage

12-9-2015

(10-12-2014)
Historisch en autobiografisch proza - NBD Biblion

18-02-2015

(09-12-2014)
Historisch en autobiografisch proza - NRC Handelsblad

09-01-2015

Literair proza
(10-01-2013)
Literair proza Alexandr Poesjkin - Groene/Leeswolf/Volkskrant
Drama en sprookjes
(30-09-2011)
Developed with QwikZite (version 1.12)